Wpływ nagrody i kary na uczenie się

Bodziće są odpowiedzialni za naukę swych dzieci, nauczyciele – swych uczniów. Każdy, kto czuje się odpowiedzialny za kształcenie lub szkolenie w domu, szkole, fabryce, czy też na obozie wojskowym, musi się zdecydować, na jakich motywach ma się oprzeć. Ze względu na swoją pozycję związaną z odpowiedzialnością ma on zwykle do dyspozycji nagrody i kary, a sukces jego będzie po części zależny od umiejętności posługiwania się nimi tak, aby zachęcić do uczenia się rzeczy pożądanych, przy niewielkich skutkach ubocznych, których wołałby uniknąć.

czytaj więcej

Histogram liczebności

Rozkład liczebności przedstawiamy zazwyczaj w formie graficznej jako wykres liczebności, Takie wykresy są jedynie graficzną metodą przedstawienia tych samych danych, które znajdujemy w tablicy liczebności. Przykładem jednej z form wykresu liczebności jest ryc. 13-1 oparta na danych z tablicy 13-2.

czytaj więcej

Kuchy mięśniowe podczas myślenia – kontynuacja

Inne eksperymenty z pacjentami z uszkodzeniami mózgu mówią nam, że mogą oni utracić zdolność operowania abstrakcją, nawet jeśli radzą sobie bardzo dobrze wtedy, gdy mają do czynienia z rzeczami konkretnymi.

czytaj więcej

Charakterystyka wybitnie uzdolnionych dzieci

Dzieci wybitnie uzdolnione również pod względem fizycznym wybijały się w badaniach Termana ponad przeciętny poziom. W szkole podstawowej były one przeciętnie o ok. 3 cm wyższe niż inne dzieci w tym samym wieku. Ich waga przy urodzeniu była powyżej normy. Wcześnie zaczynały chodzić i mówić. Przy rozpoczęciu badań prawie 90% tych dzieci stanowiło czołówkę swej grupy wiekowej pod względem zaawansowania ‚w nauce, a żadne nie było opóźnione w nauce. Lektura ich była nietypowa pod względem ilości i jakoś’:! czytanych książek, choć czytanie nie przeszkadzało im górować nad innymi dziećmi, jeśli idzie o zdolność przystosowania społecznego i przewodzenia nad kolegami.

czytaj więcej

Komplikacje dotyczące zależności między lękiem a uczeniem się

Choć w powyższym omówieniu podsumowano główne rezultaty badań nad zależnością uczenia się od lęku, występują pewne dalsze komplikacje. Na przykład, przerywanie uczenia się informacjami o sukcesie lub niepowodzeniu obniża na ogół wyniki badanych o wysokim poziomie lęku, lecz polepsza wyniki osób o niskim poziomie lęku (Mandler i S. B. Sarason, 1952), a zatem badani o wysokim poziomie lęku osiągają w warunkach silnej motywacji wyniki gorsze niż w warunkach słabej motywacji (I. Sarason, 1956). Wszystkie te badania pod pewnym względem są zgodne: badani o wysokim poziomie lęku nie znoszą w ogóle żadnego nacisku, nawet przerywania, gdyż gubią się wtedy podczas wykonywania złożonych zadań polegających na uczeniu się.

czytaj więcej

Rozwiązywanie problemów

Co to jest problem? Gdy tylko aktywność zmierzająca do jakiegoś celu zostaje zahamowana, gdy potrzeba pozostaje niezaspokojona, wątpliwość – nierozwiązana, a pytanie bez odpowiedzi, człowiek staje przed problemem. Obecnie przechodzimy do rozpatrzenia realistycznych sposobów rozwiązywania problemów, kiedy to gromadzi się dowody, przeprowadza rozumowanie i osiąga się zadowalające rozwiązanie 8.

czytaj więcej

Środowisko a wychowanie

Ponieważ bliźnięta dwujajowe są bardziej zbliżone do siebie pod względem inteligepcji niż zwykłe rodzeństwo, widzimy, że środowisko musi również odgrywać pewną rolę w wyznaczaniu inteligencji. Przyczyną tej różnicy muszą być wpływy środowiskowe, ponieważ z genetycznego punktu widzenia bliźnięta dwujajowe nie są do siebie bardziej podobne niż zwykłe rodzeństwo. Dzielą one jednakże wspólne środowisko wewnątrzmaciczne i wspólnie podlegają wszelkim wpływom, wynikającym z warunków odżywiania bądź ze stanu hormonalnego matki w okresie ciąży. Te warunki okresu płodowego są potężnym czynnikiem środowiskowym, wpływającym na ich rozwój. Również po urodzeniu mają one bardziej podobne środowisko niż zwykłe rodzeństwo. Bracia i siostry, którzy przychodzą na świat osobno, rodzą się w rodzinach o różnej liczbie członków, gdy rodzice ich są w innym wieku i mają inne doświadczenia. Te różnice w strukturze rodziny są bez wątpienia doniosłym czynnikiem środowiskowym, wpływającym na kształtowanie wielu cech psychicznych. Dzieci urodzone jako bliźnięta mają tyle samo braci i sióstr, mają rodziców w tym samym wieku o jednakowej pozycji społeczno-ekonomicznej i są (zazwyczaj) wychowywane według tych samych teorii, jeśli idzie o odżywianie i pielęgnację. Chociaż więc środowiska społeczne obu bliźniąt są odmienne ze względu na różnice, które występują między takimi bliźniętami, są one na ogół bardziej podobne niż w przypadku zwykłego rodzeństwa, a nieco mniej podobne niż u bliźniąt jednojajowych.

czytaj więcej

Trafność inwentarzy osobowości – kontynuacja

Aby ustalić trafność testu, trzeba mieć jakieś kryterium, w stosunku do którego można by oceniać jego prognozy. Test zdolności szkolnych posiada na przykład kryterium w postaci stopni szkolnych. Dla testów osobowości bardzo trudno jest zapewnić odpowiednie kryteria. W jednej z metod, wspomnianej wyżej, przyjmuje się, że wyniki osób ze skrajnie silnymi zaburzeniami wskazują, do czego powinny być zbliżone wyniki testu odbiegające od normy. Tak więc, osobę „normalną” uznaje się za źle przystosowaną, jeśli wyniki, które osiąga, przypominają wyniki pacjentów szpitali psychiatrycznych. Metoda ta nie jest jednak zbyt zadowalająca, ponieważ osobowość to indywidualna struktura cech, a nie suma odpowiedzi na pytania testu. Gdy odwrrócono tę metodę i poszukiwano „zdrowych” (według oceny tych, którzy znali je najlepiej) jednostek, okazało się, że te „zdrowe” jednostki uzyskują bardzo różne wyniki w inwentarzach osobowości (Barron, 1954). Tak więc, metoda dobierania pytań na podstawie korelacji z przyjętym kryterium, która daje dobre wyniki w testach inteligencji, nie jest równie zadowalająca w przypadku testów osobowości.

czytaj więcej

Badanie testem zdolności mechanicznych

Wyniki tego testu mogą być przydatne w przewidywaniu osiągnięć w określonych rodzajach pracy. dzieć, czy dana osoba będzie dobrze pisała na maszynie, to wyniki w teście zręczności palców będą liczyć się wyżej niż wyniki w teście ortografii.

czytaj więcej

Testy inteligencji „niezależne od czynników kulturowych”

Jak wspomnieliśmy, zadania do testu inteligencji często wybiera się, zakładając, że materiał ten jest z pewnością znany wszystkim badanym. Założenie to jest niezwykle trudne do spełnienia, ponieważ dzieci wiejskie i miejskie nie mają jednakowych doświadczeń, poziom używanego słownictwa jest niejednakowy w rodzinach należących do różnych warstw społecznych, a dokładność subtelnego różnicowania może być w pewnych środowiskach nagradzana, w innych zaś ignorowana. Ze względu na trudności włożono wiele wysiłku w skonstruowanie testów, które byłyby mniej zależne od określonej kultury niż powszechnie znane testy typu binetowskiego. Należy do nich test skonstruowany ‚ przez Cattella (1949), zwany testem „niezależnym od czynników kulturowych”, oraz test Davisa i Eellsa (1953), określony jako test, który nie uprzywilejowuje żadnych środowisk kulturowych, W obu wypadkach starano się stworzyć testy, które nie stawiałyby w niekorzystnej sytuacji dziecka z niższej klasy społecznej. Rozpatrzmy następujące zdanie:

czytaj więcej

Testy zdolności

Testy zdolności klasyfikuje się czasem według tego, jak szerokie zastosowanie mają mierzone przez nie zdolności. Tak więc, istnieją testy uzdolnień do wykonywania czynności mających szeroki zakres zastosowania. Spośród testów zdolności ogólnych najlepiej znane są testy ogólnej inteligencji, które omówimy obszerniej w dalszej części tego rozdziału. Jest wiele testów zdolności mechanicznych, ponieważ znaczną część prac na świecie wykonuje się albo ręcznie, albo za pomocą urządzeń mechanicznych (ryc. 14-1).

czytaj więcej

Grupy rasowe

Dlaczego nie dowierzamy rezultatom starannych badań tego rodzaju, które wskazują na różnice istotne? Mamy zaufanie do samych badań i otrzymanych w nich danych, lecz musimy strzec się wyciągania z nich ogólnych wniosków o Włochach, Szwedach czy innych narodowościach. Inny eksperyment wyjaśni nam, dlaczego musimy być ostrożni. W eksperymencie tym (Franzblau, 1935) badano dziewczęta amerykańskie pochodzenia duńskiego i włoskiego, używając testu nie wymagającego znajomości jakiegoś określonego języka: test ten znany jest jako Międzynarodowy Test Inteligencji (International Intelligence Test). Pomiędzy dziewczętami pochodzenia duńskiego i włoskiego stwierdzono różnice tego samego rzędu, jakie widzimy w tablicy 15-10 między dziećmi pochodzenia szwedzkiego i włoskiego. Następnie przeprowadzono badania testowe nad dziewczętami duńskimi i włoskimi w ich krajach ojczystych, starając się jak najlepiej dobrać jednakowe poziomy społeczno-ekonomiczne. W ich rodzinnych stronach nie było istotnych różnic między średnimi wynikami dziewcząt duńskich i włoskich. Badania te przemawiają silnie za hipotezą, według której przyczyną stwierdzanych w Ameryce różnic jest fakt, że emigracja do Stanów obejmowała w poszczególnych krajach różne warstwy społeczne.

czytaj więcej