Obsesje

Obsesje są to stałe, świadome myśli lub pragnienia, które sama jednostka uznaje za mniej lub bardziej irracjonalne. Obsesyjny neurotyk nie akceptuje swej obsesji, ale nie umie jej zwalczyć. Wielu skądinąd racjonalnych ludzi przyznaje, że nie potrafi pozbyć się pewnych uprzedzeń, choć jednocześnie stwierdza, że nie mają one żadnych racjonalnych podstaw. U dziecka, które nie czuje się emocjonalnie bezpieczne, może pojawić się podejrzenie, że jest sierotą, a jego rodzice w rzeczywistości nie są z nim w żaden sposób spokrewnieni. Inną dość powszechnie występującą myślą obsesyjną jest przekonanie, że wychodząc z domu, nie zakręciło się gazu lub nie zamknęło drzwi na klucz. Bardziej niebezpieczne jest nagle pojawiające się pragnienie popełnienia przestępstwa lub jakiegoś lubieżnego czynu.

czytaj więcej

Stosunek symbolu do przedmiotu

Pomiędzy symbolem a przedmiotem oznaczanym przez ten symbol istnieje’ jakiś związek. Różne są na ten temat poglądy (Osgood, 1953, Brown, 1958).

czytaj więcej

Epizody paranoidalne

Poczynając od wieku około trzydziestu pięciu lat, czyli od wieku, kiedy jednostka zaczyna doświadczać zagrożeń w życiu zawodowym lub seksualnym ze strony młodszych od siebie, może pojawić się krótkotrwałe urojenie prześladowcze będące skutkiem doznanej porażki lub frustracji. Stan taki nazywamy epizodem paranoi- dalnym. Z wyjątkiem tego określonego urojenia jednostka ma dobry kontakt z rzeczywistością i prognozy leczenia są bardzo dobre. Z tego powodu stany epizodów paranoidalnych odróżnia się od schizofrenii paranoidalnej.

czytaj więcej

Błędne przekonania dotyczące siły woli

Zdolność dokonywania inteligentnych wyborów jest wysoko ceniona. Niestety większość obiegowych poglądów na temat sposobów doskonalenia tej zdolności nie opiera się na faktach psychologicznych.

czytaj więcej

Agresja

Jeśli jakaś przeszkoda stoi na drodze do bezpośredniego osiągnięcia upragnionego celu, dziecko zaatakuje ją z furią. Atak małego dziecka to wojna totalna, a jej celem jest usunięcie niewygodnego obiektu lub przeciwnika, zniszczenie go albo zabicie. Jeśli ów nawyk reagowania agresją zostanie wyuczony i utrwalony, będzie on równie trudny do przezwyciężenia jak inne nabyte nawyki. W rzeczywistości agresja – w swej wzbogaconej intelektem postaci – leży u podstaw wszelkiej aktywności naukowej. Sam atak nie jest zatem czymś, co samo w sobie jest złe. Zły jest jedynie wtedy, gdy – podobnie jak u dzieci, które nie zostały jeszcze dostatecznie uspołecznione – staje się bezmyślną, nie kontrolowaną agresją przeciwko czynnikowi frustracji.

czytaj więcej

Mierzenie informacji – dalszy opis

We wzorze tym log2 oznacza „logarytm o podstawie 2”, który jest łogarytmem w systemie binarnym (dwójkowym), podczas gdy znane nam logarytmy w systemie dziesiętnym można zapisywać logio (lub po prostu log). Wartość log2 z 8 wynosi 3, zgodnie z podanym wyżej przykładem.

czytaj więcej

Metoda postępowania zastosowana w tym rozdziale

Ponieważ wiele osób studiujących początki psychologii ma słabe przygotowanie matematyczne i lęk przed stosowaniem posiadanych już wiadomości z matematyki, to uważają one często, że pojęcia statystyczne są dla nich niedostępne. Rozdział ten opracowano zakładając, że problemy statystyki mają w gruncie rzeczy charakter logiczny,’ tin. wymagają przede wszystkim tego, by o wynikach myśleć w sposób uporządkowany, i że wstępne zaznajomienie się ze statystyką opisową i wnioskowaniem statystycznym nie przekracza możliwości studenta, który potrafi wykonywać działania arytmetyczne i zna choć na tyle algebrę, by posługiwać się znakami plus i minus oraz podstawiać w równaniach liczby na miejsce liter.

czytaj więcej

Motywy wyższe i sumienie

Słowo „sumienie” prowadzi nas do grupy motywów zwanych niekiedy „wyższymi”, ponieważ są uznawane za górujące etycznie nad motywami wrodzonymi, seksualnymi i społecznymi. Obejmują one altruistyczne motywy poświęcenia dla rodziny, przyjaciół, rodaków, ludzkości, bezinteresowne poświęcenie dla ideałów takich jak prawda, oraz motyw honoru nakazujący moralne zachowanie nawet wówczas, gdy nie ma świadków.

czytaj więcej

Kłopoty emocjonalne jako przeszkoda w uczeniu się – kontynuacja

W trakcie spotkań z terapeutą Tomasz czytał na glos. Czytając opowiadanie o psie, zaczął robić błędy, co trwało dopóty, dopóki nie przerwał czytania, aby opowiedzieć o psie, którego kiedyś posiadał. Bardzo kochał swojego psa, lecz nie pozwolono mu go trzymać. „Bałem się, że mój pies mógłby zdechnąć, a ja bym o tym nie wiedział”, – wyjaśnił – „To jest okropne zastanawiać się, czy ktoś, ko’go się kocha, jest żywy czy martwy”.

czytaj więcej

Zabarwienie afektywne

Uruchamiając procesy warunkowania, potrafimy sprawić, że niemal każdy bodziec będzie wywoływał emocjonalną reakcję. Przypuśćmy, że w obecności niemowlęcia z telewizora dobiega nagły, ostry krzyk. Dziecko jest przerażone i zaczyna płakać. Później sam widok odbiornika telewizyjnego może zadziałać na to dziecko jako „bodziec lękowy”. W analogiczny sposób pękające baloniki w miarę poznawania, będzie miała przypuszczalnie wyższą wartość artystyczną niż kompozycja, która z czasem będzie wydawać się coraz bardziej banalna.

czytaj więcej

Amnezja lub utrata tożsamości

Każda reakcja neurotyczna zawiera represję – zwykle związaną z określonymi wspomnieniami z życia neurotyka. W dysocjacji zwanej amnezją dominującym problemem są zaburzenia pamięci. Ludzie z zaburzeniami tego typu nagle zapominają, kim są. Nie potrafią sobie przypomnieć własnego nazwiska ani adresu, a często nie rozpoznają tych danych nawet wtedy, kiedy policja lub rodzina im je przedstawi.

czytaj więcej

Wyjaśnienie uprzedzeń zgodnie z koncepcją osobowości autorytarnej

Pierwszą z tych teorii nazywa się teorią kozła ofiarnego lub teorią przeniesionej agresji. Zakłada ona, że zablokowanie realizacji celu wywołuje frustrację, która z kolei prowadzi do agresji. Często zdarza się, że osoba sfrustrowana nie może zaatakować — jako zbyt potężnej — rzeczy lub osoby będącej bezpośrednią przyczyną jej frustracji. W rezultacie agresja zostaje przeniesiona i skierowana na słabsze grupy społeczne lub grupy mniejszościowe.

czytaj więcej